Latin Amerika’da “pembe dalga” geriliyor: Bölgede siyasi dengeler değişiyor

Kolombiya’da milliyetçi sağcı avukat Abelardo De La Espriella’nın cumhurbaşkanlığı seçimini ilk sonuçlara göre kazanması, Latin Amerika’da son dönemde güçlenen sağa kayışın yeni halkası olarak değerlendirildi.

Siyasete yeni giren De La Espriella’nın zaferi, ülkede sert güvenlik politikalarının, piyasa yanlısı ekonomi programının ve ABD ile daha yakın ilişkilerin öne çıkacağı yeni bir dönemin işareti olarak görülüyor.

Kolombiya’nın ardından Peru’da da muhafazakâr Keiko Fujimori’nin, 7 Haziran’da yapılan ikinci tur seçimde çok dar farkla önde olduğu belirtiliyor.

Kolombiya ve Peru’daki sonuçlar, son dönemde sağcı liderlerin iktidara geldiği Arjantin, Şili, Ekvador, Bolivya ve Panama’daki siyasi tabloyla birlikte değerlendiriliyor.

Bu gelişmeler, 2020’li yılların başında Latin Amerika’da birçok sol hükümeti iktidara taşıyan “pembe dalga” nın tersine döndüğü yorumlarına neden oldu.

Bölgede zayıf ekonomi, artan suç oranları, uyuşturucu kaçakçılığı ve yasa dışı silahlı grupların etkisi seçmenlerin önceliklerini değiştirdi.

Bir dönem uçta görülen sağcı adaylar, suçla mücadelede sert önlemler, daha küçük devlet, düşük vergi ve iş dünyasına yönelik daha esnek düzenlemeler vaatleriyle destek kazanmaya başladı.

Latin Amerika’daki sağa kayış, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölge politikaları açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak görülüyor.

De La Espriella’nın Trump’a açık destek veren bir siyasetçi olması ve ikinci tur öncesinde Trump’ın desteğini alması, Washington-Bogota hattında yeni bir yakınlaşma beklentisini artırdı.

ABD vatandaşlığı da bulunan ve bir dönem Miami’de yaşayan De La Espriella, kampanyasında uyuşturucu kaçakçılarına karşı sert önlemler alacağını, iş dünyası üzerindeki düzenlemeleri hafifleteceğini ve vergileri düşüreceğini vaat etti.

De La Espriella ayrıca, Gustavo Petro döneminde durdurulan petrol ve gaz projelerini yeniden başlatmayı planlıyor.

Kolombiya’da gaz arzına ilişkin sorunlar yaşanırken, küresel enerji piyasalarında İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle belirsizliklerin artması, yeni yönetimin enerji politikalarını daha kritik hale getirdi.

SAĞCI HÜKÜMETLERİN SINAVI KOLAY OLMAYACAK

Latin Amerika’da sağcı liderler, vergi indirimleri, kamu harcamalarının azaltılması ve madencilik ile fosil yakıt alanlarında daha esnek düzenlemeler vaatleriyle destek buluyor.

Ancak birçok ülkede bütçe açıkları, sosyal harcamalarda kesinti baskısı ve buna bağlı protestolar hükümetlerin önündeki en önemli sorunlar arasında yer alıyor.

Bolivya’da kemer sıkma politikalarına karşı düzenlenen protestolar ve yol kapatma eylemleri nedeniyle olağanüstü hal ilan edilirken, Arjantin’de Devlet Başkanı Javier Milei’nin ekonomi politikaları sık sık gösterilere yol açıyor.

Bölgede sağcı liderlerin en güçlü vaatlerinden biri suçla mücadele olsa da güvenlik sorunu birçok ülkede devam ediyor.

Ekvador’da cinayet oranları yükselirken, hükümet bu artışı suç örgütleri arasındaki alan savaşlarıyla ilişkilendiriyor.

Kosta Rika’da da uyuşturucu sevkıyat hatlarının etkisiyle cinayet oranlarının yüksek kalması, güvenlik vaatlerinin uygulanmasının kolay olmadığını gösteriyor.