Yazın en büyük tehlikelerinden biri: Gıda zehirlenmesi

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Güdüc ü, yaz aylarında gıda güvenliğine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Gıda zehirlenmesinin çoğunlukla bulantı, kusma ve ishal ile kendini gösterdiğini ifade eden Uzm. Dr. Güdücü, “Gıda zehirlenmesi; viral, bakteriyel, kimyasal ya da parazit kaynaklı toksinlere maruz kalınması veya doğal besin toksinlerinin fazla tüketilmesine bağlı gelişebilen bir durumdur. En sık nedenlerinden biri viral enfeksiyonlardır. Hafif seyredip kendini sınırlayabileceği gibi, zaman zaman hayatı tehdit edebilecek kadar ciddi ve ağır bir tabloya da dönüşebilir” diye konuştu.

Besinlerin kontamine olmasının birçok farklı yolla gerçekleşebileceğini belirten Uzm. Dr. Güdücü, “Hasta bir kişinin ellerini yıkamadan gıdaya temas etmesi, yemek hazırlaması ya da yeterince iyi yıkanmamış çiğ meyve ve sebzelerin tüketilmesi yaygın bulaş yolları arasındadır. Ayrıca çapraz bulaş dediğimiz durum da oldukça önemlidir. Örneğin, tavuk eti doğranan kesme tahtasının temizlenmeden salata hazırlığında kullanılması mikroorganizmaların diğer gıdalara geçmesine neden olabilir” ifadelerini kullandı.

Gıda zehirlenmesi belirtilerinin çoğunlukla şüpheli gıda tüketiminden sonraki ilk saatlerde ortaya çıktığını söyleyen Uzm. Dr. Güdücü, “Şikayetler genellikle 1 ila 8 saat içinde başlar. Kusma ön planda olabilir. Bunun yanında karın ağrısı, halsizlik, ateş, kanlı ya da sulu ishal görülebilir. Daha nadir olarak baş dönmesi ve bulanık görme gibi belirtiler de tabloya eşlik edebilir” dedi.

Gıda zehirlenmelerinden korunmada hijyen kurallarının kritik rol oynadığını belirten Güdücü, “Bebek bezi değiştirdikten, tuvalet sonrası, burnu sildikten, hayvanlara dokunduktan veya çöple temas ettikten sonra mutlaka eller yıkanmalıdır. Çiğ süt ve pastörize edilmemiş ürünlerden kaçınılmalı, meyve ve sebzeler iyi yıkanmalıdır. Kesme tahtaları ve bıçaklar her kullanım sonrası iyice temizlenmelidir” ifadelerini kullandı.

Yaz aylarında özellikle tavuk ve hindi gibi kümes hayvanlarının etlerinin dikkatli saklanması gerektiğini dile getiren Uzm. Dr. Güdücü, şu bilgileri paylaştı:

“Bu ürünler mikroorganizmaların üremesi için uygun ortam oluşturabilir. Satın alındıktan sonra en geç bir saat içinde buzdolabına konulmalı, iki gün içinde tüketilmeyecekse dondurulmalıdır. Buzdolabı sıcaklığı 4 derecenin, dondurucu ise eksi 18 derecenin altında tutulmalıdır. Pişen yemekler de iki saat içinde tekrar buzdolabına kaldırılmalıdır” dedi.

Market alışverişlerinde soğuk zincirin korunmasına dikkat edilmesi gerektiğini ifade eden Uzm. Dr. Güdücü, “Özellikle sıcak havalarda açıkta satılan yiyecekler daha hızlı bozulabilir. Soğuk zincirde muhafaza edilmesi gereken ürünlerin yeterince soğuk olup olmadığı kontrol edilmelidir. Konserve ürünlerde ise kapağın şişmiş ya da sızdırıyor olmaması gerekir” diye konuştu.

Gıda zehirlenmesine maruz kalan kişilerin sıvı kaybını yerine koymasının önemli olduğunu dile getiren Uzm. Dr. Güdücü, “Bol sıvı tüketilmeli ve elektrolit kaybı nedeniyle tuz alımı da ihmal edilmemelidir. Beslenmede yağlı ve baharatlı gıdalardan uzak durulmalı; muz, pirinç lapası, patates püresi, yulaf ezmesi, kraker, haşlanmış sebze ve çorba gibi mideyi yormayan yiyecekler tercih edilmelidir” ifadelerini kullandı.

Bazı durumlarda gıda zehirlenmesinin ciddi sıvı kaybına neden olabileceğini belirten Uzm. Dr. Güdücü, “İdrar çıkışının 5 saatten uzun süre olmaması, çok koyu idrar, ağız kuruluğu, bilinç bulanıklığı, kas krampları ciddi sıvı ve elektrolit kaybına işaret edebilir. Ayrıca 38,3 derece üzeri ateş, kanlı ishal, şiddetli karın ağrısı ya da günde altıdan fazla dışkı olması (ishal) durumunda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Özellikle çocuklar, yaşlılar, kanser hastaları ve organ nakli yapılmış bireylerde hastalık daha ağır seyredebilir” dedi.