Meloni-Trump kavgasında '2. round': 'Dostun olmak popülariteme iyi gelmedi'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hakkında "benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı" demesinin ardından başlayan karşılıklı atışma yeni mesajlarla devam ediyor.

Trump, Meloni'nin popülarite kaybı yaşaması yüzünden "yeniden dost olmak istediğini" söyledi; Meloni ise "Seninle dost olmak popülariteme iyi gelmedi. Sen kendi popülaritenle ilgilen" diye yanıt verdi.

Son birkaç aya kadar siyasi ve kişisel açıdan yakın görülen Trump ve Meloni, ABD ve İsrail'in İran saldırıları sonrasında görüş ayrılığı ve çatışmalar yaşamıştı.

İtalya'nın saldırılar için ülkedeki Amerikan üslerinin kullanılmasına izin vermemesi ve Trump'ın Katolik Kilisesi lideri Papa 14. Leo'ya yönelik eleştirileri ilişkilerde gerilime yol açmıştı.

Bu gerilim, geçen hafta içinde Fransa'daki G7 zirvesi sonrası karşılıklı atışmaya dönüştü.

Trump'ın 19 Haziran Cuma günü İtalyan La 7 kanalına yaptığı açıklamada Meloni'nin zirve sırasında kendisiyle fotoğraf çektirmek için "yalvardığını" ve "ona acıdığını" söylemesi İtalya'da infiale yol açtı.

Meloni bu sözlere bir videoyla hızla yanıt verdi; Trump'ın sözlerinin "tamamen uydurma" olduğunu söyledi. Milyonlarca kez izlenen, tüm dünyada haber olan bu videoya Cumartesi günü Trump'tan yanıt geldi.

Sosyal medya sitesi Truth Social'da bir mesaj paylaşan ABD Başkanı, iddiasını yineleyerek "İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Fransa'daki G7 zirvesi sırasında defalarca benimle fotoğraf çektirmek istedi" dedi.

Trump bunu "muhtemelen, İtalya'yı gerçekten seven ve koruyan ABD'yi, İran'ın nükleer silah edinmesini veya geliştirmesini engelleme konusunda reddetmesi nedeniyle (Meloni'nin) popülaritesinin düşmesine" bağladı.

"ABD'nin İtalya'yı ve diğer 'sözde' NATO müttefiklerini korumak için yılda yüz milyarlarca dolar katkıda bulunmasına rağmen, [Meloni] İtalya'nın iniş pistlerini kullanmamıza bile izin vermedi, bu da büyük bir lojistik sorun teşkil ediyordu. Şimdi ise ABD İran'ı askeri olarak yendikten sonra 'rakamlarını yükseltmek' için tekrar dost olmak istiyor. Hayır, teşekkürler!!!' diye yazdı.

İtalya Başbakanı da bu çıkışa yine sosyal medya üzerinden bir mesajla yanıt verdi:

"Başkan Trump, bu sürekli ve gerekçesiz saldırılar anlamsız.

"Popülariteme gelince, dostun olmak popülariteme kesinlikle iyi gelmedi. Popülaritem seninle olan ilişkime bağlı değil, İtalya'nın ulusal çıkarlarını savunma yeteneğime bağlı ve ben de her zaman tam olarak bunu yaptım."

Trump'ın tepkisini çeken üs kullanımı konusuna da değinen Meloni, "İtalya'daki Amerikan askeri üsleri konusunda da aynısını yaptım. Bunların kullanımı, her zaman saygı duyduğumuz ve ben başbakan olduğum sürece ihlal edilemeyecek anlaşmalarla düzenleniyor. İtalya hala egemen bir ulus" dedi.

"Her halükarda, popülaritem seni ilgilendirmez" diye tepki gösteren Meloni, "Kendi popülaritene odaklanmanı öneririm" diye de ekledi.

İtalya Başbakanı öte yandan, "Batı'nın birlik içinde olmasına" verdiği önem nedeniyle bu konuda daha fazla yorum yapmayacağını da belirtti.

Bu tartışma Cuma gününden beri İtalya basının manşetlerinde. Ülkede genel olarak Meloni'ye destek ve dayanışma mesajları geliyor, ancak daha nüanslı ve Başbakan'ın geçmişte Trump yönetimiyle yakınlığını eleştiren yorumlar da mevcut.

Il Domani gazetesi Pazar günü yayımlanan bir makalede, "Trump gerçeğin yarısını söylüyor. Kamuya açık şekilde Meloni kendisine sırtını döndü çünkü aksi halde popülaritesi düşüyordu. Ama perde arkasında diyalog hiç durdurulmadı" dedi.

Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümeti mart ayı sonunda yargı sistemiyle ilgili kritik reformları referanduma götürmüş, reformun halk oyuyla reddedilmesi hükümetin Trump yönetimine yakınlığının destek görmediği şeklinde de yorumlanmıştı.

İtalya'da bu ay başında yayımlanan bir Ipsos anketine göre halkın yüzde 69'u İran savaşına olumsuz bakıyor. Yüzde 74'ü de Trump'ın çatışmayı yönetim şeklini beğenmiyor.

İtalya'da gelecek yıl planlanan genel seçimler öncesi kampanya dönemine hazırlanılırken Başbakan ve koalisyon ortaklarının bu verilere duyarsız kalamayacağı vurgulanıyor.

Ülkede son haftalarda desteği yükselen yeni bir aşırı sağcı partinin (Ulusal Gelecek) kurulması da Meloni'nin seçmen rızasını kaybetmeme düşüncesiyle konum aldığı şeklinde yorumlanıyor.

Ülkenin önde gelen siyasi analistlerinden Nathalie Tocci, Meloni'nin Trump karşıtı çıkışını sosyal medya mesajında şöyle yorumladı:

"Bu, aşırı sağcı liderlerden birinin, mümkün olduğunca yüzüğünü öptüğü bir başka aşırı sağcı lider tarafından bir kez daha aşağılanmasının ardından verdiği kurnazca bir tepkiden başka bir şey değil. Çünkü (Meloni) seçim kampanyasının başlangıcıyla karşı karşıya ve daha da sağcı bir kanat tarafından kuşatılma riski altında."

Bu tartışma hafta sonunda ülke gündemine otururken hükümete yakın çizgideki gazetelerden Trump'a karşı sert çıkışlar da geldi.

Geçmişte Trump'a ve Meloni hükümetinin ABD yönetimiyle yakınlığına destek veren, aşırı sağa yakın Libero gazetesi son iki gündür Trump'a yönelik küfürlü ifadeler içeren manşetlerle çıktı.

Cumartesi günkü son atışmaları "topyekün çatışma", "ikinci round" diye niteleyen basında, bu kavganın ne kadar sürebileceği ve İtalya'ya olası olumsuz etkileri de değerlendiriliyor.

La Repubblica gazetesi, Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin ABD ziyaretini iptal etmesinin ardından şimdi de bazı bakanların ABD'nin Roma Büyükelçiliği'nde yapılacak 4 Temmuz kutlamalarına katılmayı reddettiğini yazdı.

Gazeteye konuşan Parlamento Güvenlik Komitesi Başkanı Lorenzo Guerini, mevcut krizin esasen iki liderin kişisel ilişkisinden kaynaklandığını, ülkeler arası stratejik ikili ilişkilere zarar vermemesi için çalışılması gerektiğini söyledi.

Giorgia Meloni ile Donald Trump arasındaki yakın ilişki, son aylara kadar sürüyordu. Meloni Trump'ın ikinci kez başkan seçilmesinin ardından yemin törenine katılan tek Avrupalı lider olmuştu.

Bu yakınlığı nedeniyle Meloni'ye zaman zaman "Trump'a fısıldayan lider" deniliyor ve ABD ile AB arasında köprü işlevi görebileceği yorumları yapılıyordu.

Ancak İran savaşı sonrası, İtalya'nın üs kullanımına izin vermemesi ve ardından da Trump'ın eleştirilerine karşı Papa'yı savunması ilişkiler gerilmeye başlamıştı.

Trump nisan ayında, Meloni için "Onu cesur sanırdım, yanılmışım" demişti.

Papa 14. Leo savaşa ve dinin "kutsal savaş" mazereti olarak kullanılmasına karşı çıkınca Trump Papa'yı "suça karşı ZAYIF ve dış politika konusunda berbat" olmakla suçlamıştı.

İtalya'da büyük tepki çeken bu sözler üzerine Başbakan Meloni de Papa'yı savunmuş ve " Trump'ın Papa'ya yönelik sözleri kabul edilemez " demişti.

Trump ise Meloni'ye "Esas kabul edilemez olan kendisi, çünkü İran'ın nükleer silahı olsa ve fırsat bulsa İtalya'yı iki dakika içinde havaya uçursa umurunda değil" diye yanıt vermişti.

Nisan'daki bu atışmanın dozu, hafta içindeki G7 zirvesi sonrası daha da yükseldi.

Kamuoyu önünde birbirlerini eleştirmeleri sonrası ilk kez görüşen iki liderin G7 sırasında sohbetinden bazı anlar kameralara yansıdı.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Meloni ile Trump'a "Tekrar dost musunuz?" diyor, Meloni gülerek "Her zaman dosttuk" diye karşılık veriyordu. Trump ise 'terk edildiğinden' şikayet ediyordu.