Sıcakta onlara da fenalık geliyor

Sıcak havalar doğadaki tüm canlıları etkiliyor. Evimizde beslediğimiz dostlarımız da yazın farklı bir bakıma ihtiyaç duyuyor. Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anadalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Yalçın’a ve Kum Ada Veteriner Kliniği’nin kurucu ortağı, veteriner hekim Özlem Calp’e evcil hayvanlarımızın sağlığını bu aylarda nasıl koruyabileceğimizi sorduk.

◊ Patili dostlarımızı direkt güneş ışığından korumalıyız. Gölge hatta klimalı bir ortam sağlamalıyız. Tüyler çift katmanlıdır ve kışın sıcak, yazın serin tutar. Tüyleri kesilmiş bir köpeğin vücudunun ısı haritası çıkarıldığında tıraş edildikten sonra sıcağı daha fazla hissettiği ispatlandı. O yüzden tıraşı değil, tüylerin düzenli taranmasını öneririz. Kedi ve köpekler kapalı balkonlarda bırakılmamalı. Bu sıcak çarpmasına neden olabilir. Güneşi engelleyen jaluzili ya da perdeli odalarda bakılmalılar. Serinletici pedler, soğuk suyla ıslatılmış zeminler faydalı olur. Geniş bir kaba buz kalıpları da konabilir.

◊ Tüm canlılar vücut sıcaklıklarının üstünde, hele nem çoksa ısı çarpması yaşayabilir. Kediler sıcakta uzun süre evde yalnız kalmamalı. Belli aralıklarla bir arkadaşınız onu kontrol etmeli. Eve kamera takılabilir. En az 4-5 farklı su kabını evin çeşitli yerlerine koyun. Su şelalesi su içmelerini teşvik edebilir. (Prof. Dr. Ebru Yalçın)

◊ Köpeğinizle yürüyüşü sabah erken ve akşam geç saatte yapın. 11.00-17.00 arasından kaçının. Elinizin tersini asfaltta 5-7 saniye tutamıyorsanız o zemin patileri yakar. Yanınızda su taşıyın, yürüyüşü kısa tutun. Basık burunlu ırklar (bulldog, boxer), yaşlı, fazla kilolu, kalp ya da solunum sorunu olan köpekler daha risk altındadır.

◊ Köpeklerde sıcak çarpması belirtileri şöyledir: Aşırı ve hızlı soluma, aşırı salya, kırmızı dişetleri, halsizlik, sendeleme, yüksek beden ısısı, kusma veya ishal. İleri evrede bayılma, nöbet, bilinç kaybı olabilir ve bu acildir. Hayvanı serin bir yere alın. Ilık-serin (buzlu değil) suyla boyun, koltukaltı ve kasık bölgesini ıslatın. İsterse su verin ama zorlamayın. Onu hemen veterinere götürün.

◊ Kedilerde genelde tıraşa gerek yoktur, düzenli tarama yeterlidir. Çöl kökenli ataları nedeniyle az su içerek idare edebilirler ama kediler de sıcak çarpması yaşar. Basık burunlu ırklar (persian, himalayan), yaşlı, kilolu ve uzun tüylü kediler daha çok risk altındadır. Hareketsiz kalma, iştahsızlık, aşırı yalanma ısı çarpmasının işaretleridir. Ağzı açık soluma (kedide normal değildir), hızlı soluk alıp verme, kızarık  dişetleri, salya akışı, halsizlik, dengesizlik, kusma, yüksek ateş ve bayılma söz konusuysa acil veterinere gidilmeli. (Veteriner hekim Özlem Calp)

‘Doğada toprak altında yaşarlar’

◊ Metabolizma hızları yüksek olduğu için kuşların vücut sıcaklığı memelilere göre 2-3 derece fazladır, ter bezleri yoktur ve ısı çarpmasına duyarlıdır. Örneğin muhabbetkuşları aşırı sıcakta kanatlarını ve ağzını açar. Kafes direkt güneş ışığı almamalı. İçeri serin su küveti konabilir. Aynayı önermiyoruz ama varsa yansıma yapmamasına dikkat edilmeli. Kuşun kanatlarını açmasına ve çırpmasına olanak verecek büyük kafesler tercih edilmeli. Yazın çok su içmeleri dışkılarını yumuşatabilir, kafesleri de sık temizlenmeli.

◊ Hamster’lar ve diğer kemiriciler doğada toprak altında yaşar, kazarak tüneller oluşturur, serinliği sever. Bu yüzden cam akvaryumlar onlara uygun değildir. (Prof. Dr. Ebru Yalçın)

◊ Akvaryum direkt güneş ışığı almamalı. Balıkları sıcaktan korumak için serin ve saklanabilecekleri bir ortam, bol serin ve taze su gerekir. Hava motorlarıyla oksijen seviyesi ayarlanmalı. Uygun su sıcaklığı balığın türüne göre değişir. Örneğin japonbalıkları serin su sever, tropik balıklar biraz daha sıcağı. Akvaryuma su yüzeyini serinleten fanlar takılabilir. Suyun içine direkt buz atılmamalı. (Prof. Dr. Ebru Yalçın)