İşçi Partisi’nde liderlik krizi: Başbakan Starmer’e ‘sulh içinde git’ baskısı

İngiltere ’de iktidardaki İşçi Partisi liderlik krizine girdi. Mayıs ayındaki yerel seçimlerdeki hezimetin ardından Başbakan Keir Starmer ’e yönelik istifa çağrıları, Starmer’in görev için en büyük rakibi kabul edilen Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın Makerfield ara seçimini kazanarak parlamentoya dönmesiyle daha yüksek sesle dile getirilmeye başladı. Starmer’e kabinesindeki sadık isimlerden bile hafta sonu bitene kadar “ayrılık takvimi duyurması” yönünde baskı geldiği iddia ediliyor. Geçen ayki istifa çağrılarına “bırakmıyorum” yanıtını veren Starmer’in bu defa baskıdan çıkıp çıkamayacağı belirsiz.

Starmer’e “bırak” tepkileri ilk olarak 7 Mayıs’ta yapılan yerel seçim hezimetiyle patlak verdi. Parti, binden fazla belediye meclis üyeliği kaybetti, onlarca yerel yönetimde kontrolü yitirdi. Aşırı sağcı Reform UK’nin özellikle işçi sınıfı bölgelerinde hızlı yükselişi, Starmer’a yönelik eleştirileri sertleştirdi. Parti içinden bazı isimler, hükümetin artık seçmen tabanını tutamadığını ve Starmer’ın bir sonraki seçime bu halde giremeyeceğini açıkça söylemeye başladı. 403 İşçi Partili milletvekilinden 75’i Starmer’ın istifa etmesi gerektiğini açıkladı. Bazı yardımcı bakanlar da baskıya katıldı. Starmer’ın onay oranı yaklaşık yüzde 20 seviyesine kadar geriledi. Parti içindeki tartışma kısa sürede “lider değişimi” başlığına dönüştü.

Starmer yerel seçim sonrası çıkan krizi atlatsa da Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın sahneye çıkması filiti tekrar ateşledi. Belediye Başkanı olarak dokuz yıldır Westminster dışında kalan Burnham, Mayfield ara seçimini Reform UK adayına karşı 9 binden fazla oy farkıyla kazanarak parlamentoya dönüş bileti aldı. İşçi Partisi’nin bölgedeki oy oranı da 10 puan arttı. Bölgede alınan sonuç İngiliz siyasetinde Burnham’ı İşçi Partisi’nin seçmendeki güven kaybını sona erdirecek siyasetçi konumuna getirirken, olası lider değişiminin de en büyük adayı haline getirdi.

BBC ve Guardian’a göre Burnham, parti içinde de ciddi sayıda destekçiye sahip. Guardian, yaklaşık 200 İşçi Partili vekilin gerekirse Burnham’ın adaylığına destek verebileceğini yazdı. BBC ise liderlik yarışını başlatmak için 81 milletvekilinin desteğinin gerektiğini, Burnham’ın bu eşiği rahatlıkla geçebileceğinin düşünüldüğünü aktardı.

The Guardian’a göre artık tartışma Starmer’ın gidip gitmeyeceği değil, bunun nasıl olacağı üzerine kurulu. Starmer direnirse başlatılacak olağanüstü kurultay sürecinde parti üyeleri yeni İşçi Partisi liderini ve aynı zamanda yeni İngiliz başbakanını belirleyecek. Ancak birçok İşçi Partisi çevreleri bunun parti içinde yıpratmaya neden olacağını, bu sebeple Starmer’in sulh içinde çekilmesini istiyor. BBC, bu bağlamda Starmer’e yakın bazı bakanların bile “düzenli ve onurlu bir çıkış” istediğini yazdı.

Starmer ise geri adım atmıyor. Başbakan, iki yıl önce genel seçimde alınan yetkiyle görev süresini dolduracağını söylüyor. Genel seçimlerdeki vaatleri ekseninde ekonomik istikrar sağladığını ve göçü kontrol altına aldığını savunan Starmer, liderlik yarışı açılırsa aday olacağını da açıkça ilan etti.