Onun ihtiyacı, ilgili bir baba

Gizem: Gülaycım yarın Babalar Günü. Sizin evde özenle kutlanıyordur bu gün. Hem Atakan’ın istisna saydığımız baba modeli olmasından kaynaklı hem senin güne ayrı bir katkın oluyordur diye düşünüyorum...

Gülay: Haklısın. Ben bir ‘kutlama insanıyım’, özel günleri parti havasında yaşamayı, yaşatmayı çok seviyorum. Dediğin gibi Atakan’ın etkisi de büyük elbette. Ancak bu tutum keşke istisna olmasa...

Gizem: Türkiye’de çocuk bakımına katılımda babaların notu maalesef hâlâ düşük. Tanımlamak gerekirse; çocuğun bireysel bakımında sorumluluk üstlenen ve çocuğun gelişimini destekleyen, çocukla yakın ve demokratik ilişki kuran, çocukla vakit geçiren, çocuğun istek ve ihtiyaçlarının farkında olan babaya ‘ilgili baba’ deniyor. Bu babalar Türkiye’de elbette yok değil, ancak sayıları maalesef az. Bugünün erkek çocukları, yarının babaları; ama biliyor musun bir araştırma okudum, Babalar Günü’nde en çok kız çocukları hediye alıyormuş (gülüyor).

Gülay: ‘İlgisiz baba’ kavramını kalbim kabul etmiyor. Birlikte bir çocuk getiriyorsun dünyaya. Tarifsiz bir bağ kuruyorsun. Hatta ben erkek olsam kıskanırım anneyi; sizin daha özel bir bağınız var diye... Bu açığı kapatmak için daha çok emek veririm.

Gizem: Evet. Bir yanda kadının haksızlığa uğraması var, çocuk bakımında yalnız bırakıldığı için ama asıl mesele babanın ilgisiz davranarak çocuğu yalnız bırakması. Araştırmalara göre ilgili babalık modelinin çocuk gelişimine birçok faydası var. Mesela sıcak ve ilgili babalık, çocukların psikolojik uyumunu artırırken davranış problemlerini azaltıyor. Babaların oyun ve kitap okuma gibi etkileşimlerinin çocukların zekâ gelişimini, akademik başarısını, dil becerilerini ve sosyal yetkinliğini doğrudan güçlendirdiğini gösteriyor. Babayla kurulan güçlü bağın, çocukların matematik becerileri ve toplumsal cinsiyet rollerine dair esneklikleri üzerinde de olumlu etkileri olduğu biliniyor. Düşünsene, çocuk babası onunla ilgilenmediği için tüm bunlardan mahrum büyüyor. Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) yıllardır bu durumu tersine çevirmek için araştırmalar yapıyor, ‘ilgili babalık’ modeli için eğitimler veriyor.

Gülay: Hadi kadın bir yetişkin, başka destekler buldu ve çocuğunu büyütüyor. Buna da itirazım var ama ‘baba’ desteği olmadan büyüyen çocuğun suçu ne! ‘Eve ekmek’ getirip babalık görevini yaptığını zanneden babaların hâlâ olmasını aklım almıyor. Her konuda yeniliklere adapte olan erkeklerin babalık konusunda geçen yüzyılın alışkanlıklarını sürdürmesi basit anlatımla ‘işlerine öyle geldiği için’ olabilir! Bu nedenle sivil toplum kuruluşlarının (STK) eğitimleri önemli.

Gizem: Çocuğa bakmak için işi, çalışmayı öncelik gören babalara ithafen bir ismi var AÇEV’in projesinin; İlk İş Babalık. Baba çocuğunun gelişimine destek sağlamıyorsa çocuk zorba da oluyor, akademik başarısı da düşük oluyor, sorunlar katlanarak hem ailenin hem toplumun üzerine geri dönüyor. Hafta başında Boyner Vakfı da bir basın toplantısı düzenledi ve ‘Zamanında Yanında’ projesini başlattığını duyurdu. Aslında bu kamuya ve STK’lara bir açık çağrı niteliğinde. Şu anda masada Boyner Vakfı, UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu), Maya Vakfı, Suna’nın Kızları var ve dolayısıyla sahadaki işbirlikleri epey güçlü olacak.

Gülay: Nasıl bir çalışma yapacaklar sahada?

Gizem: UNICEF desteğiyle farklı illerde kurulan 18 merkez ve 16 mobil ekip, uzman sivil toplum kuruluşlarıyla çalışarak binlerce ebeveyn, bakımveren ve çocuğa ulaşacak. Ailelere ebeveynlik becerileri, çocuk gelişimi, akran zorbalığının önlenmesi, dijital güvenlik ve çocuk koruma konularında danışmanlık ve rehberlik desteği sağlanacak. Toplantıda Boyner Grup Yönetim Kurulu Üyesi Ümit Boyner projenin ev içindeki cinsiyet eşitsizliğini kırmak, iletişim ve destek mekanizmalarını güçlendirmek açısından da önem taşıdığını belirtti.

Gülay: İsmi projenin gücünü özetliyor. Zamanında yanında olmadığınız çocuklar, gün geliyor söylemek bile istemediğim işlere bulaşıyor.

Gizem: Ortak bakım artık çok daha önemli. Babaların elini taşın altına koyduğu, sektör paydaşlarının, STK’ların ve kamunun işbirliğinde daha güzel yarınlar ümit ediyorum. Tüm babaların Babalar Günü kutlu olsun.