'Tunceli halkı ikiye bölündü': Kılıçdaroğlu'nun genel başkanlığı memleketinde nasıl yorumlanıyor?

Tunceli'ye geldiğimizde bizi "CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu" yazılı billboardlar karşılıyor.

Bu afişler, Özgür Özel ve CHP yönetiminin 21 Mayıs'ta verilen mutlak butlan kararıyla görevden alınması ve Kemal Kılıçdaroğlu ile ekibinin göreve iade edilmesinin ardından yerleştirildi.

Tunceli Valiliği'ne göre billboardlar Kılıçdaroğlu'na destek veren bir iş insanı tarafından hazırlatıldı. Ancak yaklaşık bir hafta sonra kaldırıldı.

Mutlak butlan kararı, Türkiye siyasetinde bir dönüm noktası oldu.

CHP içinde fiili bölünmeye yol açan karar sonrası başta Ankara olmak üzere Türkiye'nin bazı illerinde protestolar düzenlendi.

Kılıçdaroğlu'nun CHP liderliğine dönüşünün memleketinde nasıl yankılandığını görmek için Tunceli'ye gittik.

Kemal Kılıçdaroğlu, Mayıs 2023 cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda yaklaşık 70 bin seçmenin kayıtlı olduğu Tunceli'de oyların %83'ünü aldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yenilmesinin ardından Kasım 2023'te CHP liderliğini de Özgür Özel'e kaybetti.

Konuştuğumuz bölge sakinlerinin birçoğu Kılıçdaroğlu'nun CHP liderliğine mahkeme kararı ile geri gelmesini eleştiriyor.

Kendini CHP üyesi olarak tanıtan Hacer Bulut, "Bu şekilde gelmesini tasvip etmiyorum, onu kınıyorum" diyor.

Geçmişte Kılıçdaroğlu ve CHP adına seçim kampanyalarında çalıştığını vurgulayan Bulut, sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Kendi hemşehrimden bunu beklemiyordum. Ona yakıştıramadım. Bu bana göre zorbalıktır. Hakkıyla gelmeliydi."

Tunceli merkezde pazar tezgahı işleten Şükran Altun da tepkili:

"Ben de Kureyşanlıyım, Kılıçdaroğlu öz akrabam ama [yaptığına] yanlış diyoruz.

"Kötü bir insan değil ama bu konuda yanlış yaptı ve tepkiliyiz. Bu pazardaki herkes ona kırgın."

Kemal Kılıçdaroğlu, mutlak butlan kararının açıklanmasından bir gün önce yayınladığı video mesajda CHP için "arınma" çağrısı yapmıştı.

Kılıçdaroğlu ve ekibi şimdiye kadar attıkları tüm adımlarda hukuka uygun hareket ettiklerini ve CHP'nin geleceğini önceliklendirdiklerini söylüyor.

Ekip, CHP'de derhal olağanüstü kurultay yapılmasının hukuki engeller nedeniyle mümkün olmadığını vurguluyor.

İsmini vermek istemeyen 65 yaşındaki bir kadın, "[Bu olaydan önce] onun ayaklarının altına kesilirdim, yine de saygımı bozmam ama yapmayacaktı" diyor ve ekliyor:

"Biz demiyoruz ki Özgür Özel dört dörtlük, Kılıçdaroğlu'na hançeri saplayan Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu'dur. Ama yine de CHP dağılmasın."

Üniversite öğrencisi Bahar Kurşun da Kılıçdaroğlu'nun mutlak butlan kararıyla CHP'nin başına dönmesini eleştiriyor.

Kurşun, "Gençlere fırsat verilmesinden yanayız. Çünkü sürekli aynı yüzleri görmekten ve sürekli aynı fikirlerin odağı olmaktan sıkılmış vaziyetteyiz" diyor ve ekliyor:

"Şu anki iktidardan da muhalefetten de [bunu] göremiyoruz. Daha çok birbirleriyle çatışmaya ayırıyorlar zamanlarını."

Ancak Kılıçdaroğlu'nun CHP liderliğine geri dönmesini olumlu karşılayanlar da var.

CHP üyelerinden oluşan bir ekip, Kılıçdaroğlu'nu desteklemek için 30 Mayıs'ta Tunceli'den Ankara'ya gitti.

Ekipte yer alan eski CHP Tunceli Belediye Meclis Üyesi Sinan Baytekin, Kılıçdaroğlu'nun göreve iadesi sonrası yaşananları "herkes için kötü bir süreç" olarak değerlendiriyor.

Baytekin'e göre Tunceli halkı Kılıçdaroğlu konusunda "ikiye bölünmüş" durumda.

"Kendi memleketinde bile çok acımasızca eleştiriler var. Bu yönden oldukça rahatsızız."

2024 yerel seçimlerinde DEM Parti'nin kazandığı Tunceli, Kasım 2024'ten bu yana kayyum tarafından yönetiliyor.

Baytekin'in de aralarında olduğu seçilmiş belediye meclis üyeleri kayyum sebebiyle görevlerinden uzaklaştırılmış durumda.

Baytekin, sosyal medyada ağır eleştirilere maruz kaldıklarını söylüyor.

Bu eleştirileri yapanların aday gösterilmedikleri için Kılıçdaroğlu ile "husumetli" olduklarını savunuyor:

"Bu insanlar şu anda kinlerini Kılıçdaroğlu'na saldırarak ve öç almaya çalışarak çıkarıyorlar."

Baytekin, "Özgür Özel'i Özgür Özel, Ekrem İmamoğlu'nu Ekrem İmamoğlu yapan Sayın Kılıçdaroğlu'dur" diyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Bunlar Kılıçdaroğlu'nun siyaseti neticesinde çıkan sonuçlardır. Tabii kötü olan şeylerin faturasını da maalesef sayın Kılıçdaroğlu'na yüklemekteler."

Baytekin, mevcut hukuki sürece güvenilmesi gerektiğini söylüyor ve Kılıçdaroğlu'nun CHP'yi adil şekilde yöneteceğine inandıklarını vurguluyor.

Kemal Kılıçdaroğlu'nun CHP liderliğine iadesinin ardından Alevi kimliği de tekrar tartışma konusu oldu.

Bazı Alevi ve Bektaşi sivil toplum örgütleri mutlak butlan kararını eleştiren açıklamalar yaptı.

Aleviliğin siyasi tartışmalara taraf olmaması gerektiğini savunan ve bu konuda ortak açıklama yapan dernekler de oldu.

Tunceli'de konuştuğumuz kişilerin büyük kısmı, Kılıçdaroğlu'nun Alevi olması sebebiyle ayrımcılığa uğradığını savunuyor.

Demokratik Alevi Dernekleri Genel Eş Başkanı Mercan Gül, BBC Türkçe'ye yaptığı değerlendirmede "Kılıçdaroğlu'nu Alevilik üzerinde gündeme getirmeleri aslında başka bir politika" diyor.

Gül, Kılıçdaroğlu'nun Alevi kimliğini vurgulamayı tercih etmediğini hatırlatıyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Şu anda hazır bir fırsat varken yine ötekilere vurmanın yolunu buldular.

"Kötü bir şey yapınca hemen Alevilere mal etmeyi Alevileri karalama politikası gibi görüyorum."

Tunceli'de bir sonraki adresimiz Kemal Kılıçdaroğlu'nun dünyaya geldiği Nazımiye ilçesi.

Kent merkezinden 40 dakika kadar süren yolculuğun ilk etabında yeşil tepeler ile Pülümür deresinin arasında büyüleyici bir güzergahı takip ediyoruz.

Daha sonra dereyi geride bırakarak Nazımiye'nin yüksek ve yer yer engebeli yoluna giriyoruz.

Kılıçdaroğlu, 2023'te yaklaşık üç bin seçmenin bulunduğu ve merkezden 30 kilometre uzakta olan bu ilçede oyların %86'sını almıştı.

İlçe merkezinde Kılıçdaroğlu'nun hemşehrilerine mikrofon uzatıyoruz.

Konuşanların çoğu kendisini eleştiriyor ancak saygı duyduklarını da vurguluyor.

Hanife Kaya, Kılıçdaroğlu'nun adını duyduğunda "gerçekten üzgünüz" diyor:

"Biz Kılıçdaroğlu'na yapılan haksızlıkların da karşısındayız. Ona da haksızlık yapıldı. Ama şu dönemde yaptıklarını doğru bulmuyoruz.

"Kılıçdaroğlu çok değerliydi. O zaman herkes onu destekliyordu. Ama şu an gerçekten gözden düştü."

Nazımiye sakinlerinden Murat Kökbaş ise CHP hakkında yolsuzluk iddialarına istinaden "partinin içinde hırsızlık var" diyor.

Kılıçdaroğlu'nun CHP başına geçmesinin ve partiyi "arındırmasının" bir ihtiyaç olduğunu savunuyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin görevden alınan başkanı Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere CHP'de yolsuzluk suçlamasıyla hakkında dava ve soruşturma açılan kişiler iddiaları reddediyor, operasyonların siyasi olduğunu savunuyor.

Kökbaş ayrıca CHP genel merkezine yönelik polis müdahalesinden sonra Özgür Özel'in Anıtkabir'e yürürken Toma üzerine çıkmasını da eleştiriyor:

"Kemal Kılıçdaroğlu'nu aşağı indirin kendinizi yukarı çekin. Ondan sonra devletin panzerinin üzerine çıkın. O devlet sizin mi? Hepimizin devleti."

Kökbaş, Kılıçdaroğlu için ise şu ifadeleri kullanıyor:

"Vallahi eğri durmasın, doğru dursun. Genel başkan değil, cumhurbaşkanı yapacağız.

"Ama [başka siyasetçilere] hizmet etmesin. Bizim bildiğimiz Tunceli/Dersimlilerin hedefleri bellidir."

İlçenin merkezindeki bir tekel işletmecisiyle konuşuyoruz.

İsmini vermek istemeyen ve kendini "sosyalist komünist" olarak tanımlayan esnaf, "CHP'nin tarihinde hiç olmadığı kadar kirlendiğini görüyoruz" diyor.

Kılıçdaroğlu'nun arınma çağrısını desteklediğini söyleyen esnaf, CHP genel merkezinin basılmasının "kirli bir görüntü" olduğunu söylüyor ve sözlerine şöyle devam ediyor:

"Kılıçdaroğlu'nu tekrar desteklerim herhalde. Önceden oy vermedim ama şimdi oy vereceğim galiba.

"O geçmeseydi büyük ihtimalle kayyum atanacaktı. Yani Kılıçdaroğlu'nun gerçekten arınmaya gidip bırakacağını düşünüyorum."

Nazımiye merkezdeki sohbetlerimizi bitirdikten sonra Kılıçdaroğlu'nun doğduğu Ballıca Köyü'nün yolunu tutuyoruz.

İlçe merkezine 17 kilometre uzaktaki köye giden yolda telefonlar çekmiyor.

Kılıçdaroğlu'nun doğduğu ve şu anda yıkık olan aile evini geçerek köyün içine ilerliyoruz.

Burada Cemile Hanım ile karşılaşıyoruz.

Ballıca'da doğup büy