İngiltere Başbakanı'nı hedef alan saldırıların arkasındaki karmaşık Rusya bağlantısı

İngiltere'de Başbakan Sir Keir Starmer ile bağlantılı mülklere yönelik kundaklama saldırılarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında Roman Lavrynovych kundaklama amacıyla komplo kurmaktan suçlu bulundu. Ancak Lavrynovych'in başbakan hakkında neredeyse hiçbir şey bilmediği anlaşılıyordu.

"EL" baş harfleriyle bilinen anonim yöneticisi ona bir mesajında şu ipucunu verdi:

"Bak, Britanya'da çok üst düzey bir kişinin evine saldırdın. Sana para göndereceğim, şehirden ayrılman gerekiyor."

Ama artık çok geçti. Lavrynovych saatler içinde tutuklandı.

22 yaşındaki Ukraynalı inşaat işçisi, İngiltere başbakanını hedefleyen saldırıda maşa olarak kullanılmıştı. Peki bunu kim yapmıştı?

Araştırmamız, kundaklama saldırısının; sabotaj, provokasyon ve yalanlardan oluşan, izi doğrudan Rus devletine kadar uzanan geniş kapsamlı bir kampanyanın yalnızca bir parçası olduğunu ortaya çıkardı.

BBC'nin ulaştığı mesajlara göre Lavrynovych'i yönlendiren EL, başka saldırılar karşılığında Rus vatandaşlığı teklif ediyor ve Devlet Başkanı Vladimir Putin'i övüyordu.

EL'in, bilgi savaşında casuslar ve propagandacılar tarafından eğitilmiş, Moskova'daki en üst düzey güç çevrelerine yakın genç bir Rus diplomat olduğuna işaret eden kanıtlar tespit ettik.

Adı Evgeny Lyukshin. 23 yaşında ve üst düzey bir yetkilinin oğlu.

Araştırmamız, Rus görevlilerin sabotaj ve provokasyon kampanyalarını sosyal medya ve Telegram üzerinden uzaktan yürüttüğünü ortaya koydu. Sahte aşırı sağcı ve sahte Müslüman gruplar oluşturularak İngiltere'de vandalizm eylemleri organize edildi, toplum içinde bölünme ve korku yaratılmaya çalışıldı.

Rusya merkezli hesaplar, Starmer'a yönelik kundaklama saldırılarının nedeni hakkında yalan bilgiler yaydı. Bu içerikler daha sonra aşırı sağcı İslam karşıtı aktivist Tommy Robinson gibi isimler tarafından da paylaşıldı.

Rusya'nın Londra Büyükelçiliği ise "Rusya'yı veya dışişleri bakanlığını yasa dışı faaliyetlerle ilişkilendirmeye yönelik her türlü girişimi reddediyoruz" açıklamasını yaptı.

Açıklamada ayrıca Rusya'nın "Birleşik Krallık veya halkı için herhangi bir tehdit oluşturmadığı ve Britanya'ya yönelik saldırgan niyetler taşımadığı" belirtildi.

Lyukshin sorularımıza yanıt vermedi. Ancak kendisiyle iletişime geçmemizden birkaç saat sonra, hakkında soru yönelttiğimiz propaganda kanallarından biri ortadan kayboldu.

Ukrayna vatandaşı Lavrynovych ile Ukrayna doğumlu Romanya vatandaşı 27 yaşındaki Stanislav Carpiuc, İngiltere Başbakanı ile bağlantılı mülkleri ve bir aracı hedef almak için komplo kurmaktan Old Bailey Mahkemesi'nde suçlu bulundu.

35 yaşındaki Petro Pochynok ise kundaklama amacıyla komplo kurma suçlamasından beraat etti.

İlk yangın geçen yıl kuzey Londra'da, daha önce başbakana ait olan bir Toyota otomobilin ateşe verilmesiyle çıktı.

Bunu iki kundaklama saldırısı daha izledi. Bunlardan biri Starmer'ın daha önce yaşadığı apartman dairesinin girişine, diğeri ise Başbakanlık konutuna taşındıktan sonra kız kardeşinin eşine kiralanan evinin girişine yönelikti.

Ancak üç kişinin yargılandığı dava sıra dışıydı. Çünkü olayın gerçek muhatabı hiçbir zaman ortaya çıkarılamadı.

Dava yalnızca mali motivasyon üzerinde durdu. Lavrynovych'e saldırılar karşılığında para teklif eden anonim yöneticinin kimliği, bağlantıları ve motivasyonları özellikle gündem dışında bırakıldı.

Mahkemede bu kişi, Lavrynovych'in telefonunda kayıtlı olduğu şekliyle "EL Money" olarak anıldı. Ancak Telegram'da yalnızca "EL" baş harflerini kullanıyordu.

EL, Lavrynovych'i Telegram üzerinden işe aldı. Onu Londra'da iş arayan Ukraynalıların bulunduğu bir grupta bulmuştu.

Masum görünen bu ilk temasın ardından Lavrynovych'e giderek daha ciddi suçlar verildi. Önce afiş asması, ardından duvar yazıları yazması ve sonunda kundaklama eylemleri yapması istendi.

Lavrynovych yaptıklarının yanlış olduğunu biliyordu ancak para kazanma umuduyla devam etti.

Mahkemede EL'e ait yalnızca sınırlı sayıda mesaj gösterildi. Bunların tamamı Lavrynovych ve Carpiuc'a gönderilmişti. Mesajlar, EL'in resmi bir Rusça kullandığını ve Ukraynacasının çok daha zayıf olduğunu ortaya koyuyordu.

Ancak açık kaynak araçları kullanarak EL'in daha geniş faaliyetlerini ortaya çıkarmayı başardık.

EL'in ideolojisi ve hedefleri son derece açıktı.

Telegram'daki çeşitli kanallarda EL hesabından gönderilen mesajlar, onun Putin'i ve Rusya'yı övdüğünü, Ukrayna halkına saldırdığını ve Rusya'nın anlatılarını yaydığını gösteriyor.

Bir sohbet grubunda ise "Putin'in beyaz ırkın lideri olduğu açıktır" paylaşımı yaptı.

EL, Londra'daki Ukraynalılar için açılmış iş ilanı gruplarında "grafiti yapmak için ressamlar" aradığını yazıyordu. Ancak başka sohbet gruplarında Ukraynalılar için son derece aşağılayıcı Rusça ifadeler kullanıyordu.

Rusya'nın 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana savaş halinde olan Ukrayna'daki askerlik merkezlerine yönelik saldırıları teşvik etti.

"Beyaz Slav ırkını" destekleyen kişilerin, Rusya'nın Roma İmparatorluğu'nun mirasçısı olduğu inancına gönderme yapan "gerçek Üçüncü Roma"ya katılması gerektiğini söyledi.

"Düşmanlarınıza karşı ulusun şanı için çalışın."

Daha sonra kundaklama saldırıları için ödül olarak bin dolar ve Rus vatandaşlığı teklif etti.

EL aynı zamanda kimliğine ilişkin bazı ipuçları da veriyordu.

Başka Telegram gruplarında Rus kullanıcılara NATO ve CIA belgelerine erişim sağlayabileceğini söyledi.

"Babam bunların bir kısmını bana sızdırıyor. Avrupa'ya boşuna gitmedi" diye yazdı.

Mahkemede, Lavrynovych'in EL'in talimatıyla astığı afişlerin gerçekte neyin reklamını yaptığına hiç değinilmedi.

Bu afişler, "Direct Action UK" adlı sözde aşırı sağcı bir grubu tanıtıyordu.

Grup kendisini İngiltere'de doğal olarak ortaya çıkmış yerel bir oluşum gibi göstermeye çalışıyordu.

Ancak araştırmamız, Direct Action'ın Rus görevliler tarafından İngiltere'deki sıradan insanlar arasında bölünme yaratmak amacıyla internet ortamında oluşturulduğunu ortaya koydu.

Grup içindeki mesajlar Moskova saat dilimini kullanıyordu.

Ayrıca para birimi gösteriminde İngiliz usulünün aksine sterlin işaretini rakamların önüne değil sonuna koyuyorlardı.

Direct Action'ı yöneten hesaplar, özellikle EL'in hesabı, başka kanallar üzerinden Rus siyasi hedeflerini destekliyor ve kendi aralarında Rusça iletişim kuruyordu.

Direct Action ilk kez 2024 sonbaharında, Southport cinayetlerinin ardından yaşanan olaylardan sonra ortaya çıktı.

Grubun propagandası bu olaylarda çekilen görüntüleri kullanıyordu.

Afişlerin yönlendirdiği sosyal medya hesaplarında Başbakan Keir Starmer'ı hain olarak gösteren videolar yer alıyordu.

Bu hesaplar Müslümanlara karşı nefreti teşvik ediyor, şiddet ve kundaklama eylemleri için para teklif ediyor, camilere ve polise yönelik saldırıları özendiriyordu.

Direct Action ayrıca Tommy Robinson'u da yüceltiyordu.

Grup bir paylaşımında şu ifadeyi kullandı:

Ancak Direct Action sahte bir oluşum olmasına rağmen gerçek saldırılara yol açtı.

Geçen yıl Londra'da grup tarafından İslamofobik yazılamalar için para teklif edilmesinin ardından altı cami ve bir İslam okulu tahrip edildi.

Başkentin güneyindeki Croydon'dan doğusundaki Leyton'a kadar birçok caminin üzerine "remigration" (geri göç) ve "Stop Islam" (İslam'ı durdurun) gibi sloganlar sprey boyayla yazıldı.

Direct Action, bu vandalizm görüntülerini gösterişli sosyal medya videolarına dönüştürerek nefreti büyütmeye ve korku yaratmaya çalıştı.

Leyton'da bir cami ile ilkokulun hedef alındığı saldırının ertesi sabahı EL, Londra'da iş arayan Ukraynalıların bulunduğu bir gruba masum görünen bir ilan bıraktı:

"Bugün yarı zamanlı iş! Leyton bölgesi. İki binanın fotoğrafını çekmeniz gerekiyor."

EL, vandalizmin sonuçlarını gösteren görüntüleri istiyordu. Böylece saldırılar internette daha geniş kitlelere yayılabilecekti.

Mahkemede anlatıldığına göre, Direct Action'ın sahadaki görünen desteği de kurgudan ibaretti ve yalnızca insanlara para ödenmesi sayesinde var olabiliyordu.

Lavrynovych'in EL için yaptığı eylemler de ideolojik nedenlerden değil, tamamen para kazanma amacıyla gerçekleştirilmişti.

Irkçılık karşıtı