Trump milyarlar kazandı, yatırımcılar kaybetti: Kripto varlıklara güvenen 1 milyon kişi battı

Reuters'ın blockchain işlem kayıtları, şirket belgeleri, mali raporlar ve onlarca yatırımcıyla yaptığı görüşmelere dayanan incelemesine göre, ABD Başkanı Donald Trump ve ailesinin son iki yılda kurduğu veya desteklediği kripto para girişimleri aileye milyarlarca dolar kazandırırken yüz binlerce yatırımcının ciddi zararlar yaşamasına neden oldu.

Araştırmaya göre Trump ailesi, Ocak 2025'te Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana kripto para projelerinden en az 2,3 milyar dolar gelir elde etti. Aynı dönemde Trump bağlantılı kripto varlıklara yatırım yapan bir milyondan fazla kişinin toplam kaybının da yaklaşık 2,3 milyar dolar olduğu hesaplandı.

Reuters, incelemesinde World Liberty Financial, $TRUMP meme coin, American Bitcoin ve AI Financial Corp olmak üzere Trump bağlantılı dört büyük girişimi değerlendirdi.

Reuters'a göre söz konusu projelerin ortak özelliği, Trump ailesinin sınırlı mali risk üstlenmesine rağmen girişimlerin tanıtımında merkezi rol oynaması oldu.

Trump, oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr. ile birlikte sosyal medya hesapları, mitingler ve uluslararası etkinliklerde bu projeleri tanıttı. Yatırımcı ilgisinin artmasıyla projeler yüz milyonlarca dolar toplarken, varlık fiyatlarında daha sonra yaşanan sert düşüşler yatırımcıların zarar etmesine yol açtı.

Reuters'ın görüştüğü muhasebe ve kripto para uzmanları, Trump ailesinin elde ettiği gelirlerin hesaplanmasında kullanılan yöntemin makul ve tutarlı olduğu görüşünü paylaştı.

Trump ailesinin en yüksek gelir elde ettiği girişim World Liberty Financial adlı kripto platformu oldu.

Şirket, Ekim 2024'te yönetişim tokenlerinin satışına başladı. Platformun geleceğinde söz sahibi olma vaadiyle yatırımcılara sunulan tokenlerden Trump ailesinin payına 1,4 milyar doların üzerinde gelir düştü.

Reuters'ın hesaplamalarına göre aile, platformun diğer faaliyetlerinden de yaklaşık 230 milyon dolar gelir sağladı.

Buna karşın tokenlerin piyasa değeri zaman içinde sert şekilde geriledi. Reuters, World Liberty yatırımcılarının toplam zararını yaklaşık 674 milyon dolar olarak hesapladı.

Şirket yönetimi ise tokenlerin yatırım aracı olarak sunulmadığını ve uzun vadeli bir ekosistem oluşturmayı amaçladıklarını savundu.

World Liberty yatırımcılarının en büyük şikayetlerinden biri tokenlerin uzun süre satılamaması oldu.

Şirket, yatırımcıların ellerindeki tokenlerin yalnızca yüzde 20'sini satmasına izin verdi. Daha sonra alınan kararla kalan tokenlerin 2030 yılına kadar tamamen serbest bırakılmaması kararlaştırıldı.

Reuters'a konuşan Avrupalı bir yatırımcı, Ocak 2025'te 45 bin dolar yatırarak üç milyon token satın aldığını ancak varlıklarının büyük bölümünü hâlâ satamadığını belirtti.

Yatırımcı, uygulamayı "yatırımcılardan mümkün olduğunca fazla para çekmeye yönelik bir düzenek" olarak değerlendirdi.

Trump'ın ikinci başkanlık yemin töreninden üç gün önce piyasaya sürülen $TRUMP meme coin de kısa sürede büyük ilgi gördü.

Trump, sosyal medya hesabından "Hemen $TRUMP alın" çağrısı yaparken, Eric Trump tokeni "dünyanın en sıcak dijital meme'i" olarak tanımladı.

Coin, kısa sürede 75 doların üzerine yükseldi. Ancak erken yatırımcıların satışlarının ardından fiyat hızla düştü ve zirve seviyesinin yaklaşık yüzde 97 altına geriledi.

Kaliforniya'da yaşayan yazılım mühendisi Fatime Elrgdawy, Trump'ın desteğine güvenerek 2 bin dolar yatırım yaptığını ancak yatırımının değerinin 120 doların altına düştüğünü söyledi.

Reuters'ın hesaplamalarına göre Trump ailesi bu projeden yaklaşık 616 milyon dolar gelir elde ederken, yatırımcıların toplam kaybı 700 milyon doların üzerine çıktı.

Trump ailesinin destek verdiği halka açık şirketlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı.

World Liberty Financial ile ortaklık yapan ALT5 Sigma, bu ilişki sayesinde yüz milyonlarca dolar topladı. Ancak şirket hisseleri daha sonra sert değer kaybetti.

Reuters'a göre yatırımcılar bu şirkette yaklaşık 675 milyon dolar zarar etti. Şirket daha sonra adını AI Financial Corp olarak değiştirdi.

Trump ailesinin kripto madenciliği alanındaki girişimi olarak tanıtılan American Bitcoin'de de benzer gelişmeler yaşandı.

Eric Trump'ın yöneticileri arasında bulunduğu şirket için yapılan iyimser açıklamalara rağmen hisseler kısa sürede önemli ölçüde değer kaybetti.

Reuters, American Bitcoin yatırımcılarının toplam zararının 200 milyon doları aştığını hesapladı.

Reuters'a konuşan sekiz etik uzmanı, Trump ailesinin gelir elde ettiği sektörün aynı zamanda başkanın yönettiği hükümet tarafından düzenlenmesinin ciddi çıkar çatışması tartışmalarına neden olduğunu belirtti.

Uzmanlara göre ABD tarihinde görevdeki bir başkanın ailesinin, düzenleyici kararlarından doğrudan etkilenen bir sektörden bu ölçekte gelir elde etmesine ilişkin benzer bir örnek bulunmuyor.

Trump yönetimi ise eleştirileri reddediyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Reuters'a yaptığı açıklamada Trump ve ailesinin hiçbir zaman çıkar çatışmasına girmediğini savundu. Kelly, Trump'ın ABD'yi "dünyanın kripto merkezi" haline getirdiğini belirterek yönetimin attığı adımların kamu yararına olduğunu ifade etti.

Reuters'ın görüştüğü 27 yatırımcının büyük bölümü, Trump'ın iş dünyasındaki geçmişine ve siyasi etkisine güvenerek yatırım yaptığını söyledi.

Bazı yatırımcılar emeklilik birikimlerinden on binlerce dolar kaybettiklerini ifade ederken, bazıları da yıllar içinde biriktirdikleri tasarrufların önemli bölümünü yitirdiklerini anlattı.

Birçok yatırımcı yaşadıkları süreci "utanç", "öfke" ve "pişmanlık" ifadeleriyle tanımladı.

Chicago Üniversitesi'nden davranış bilimleri profesörü John Paul Rollert ise yatırımcıların şu soruyu sorması gerektiğini belirtti:

"Bu proje başarısız olsa bile kurucuları para kazanıyor mu? Eğer cevap evetse, karşınızda yatırımcıdan çok kurucuyu koruyan bir sistem olabilir."