Bu sefer doğrudan cebe dokunuyor

Japonya'ya gitmeyi yıllardır planlayanlar için takvimde yeni bir tarih var: 1 Temmuz 2026. O gün ülkeden çıkış vergisi üç katına çıkıyor. Bununla da kalmıyor. Tokyo'nun en kalabalık semtlerinden Shibuya'da sokağa çöp atan turisti artık yerinde bir ceza bekliyor, üstelik bu uygulama çoktan başladı bile. İki düzenleme de soyut bir politika tartışması değil. İkisi de doğrudan yolcunun cüzdanını ilgilendiriyor.

Seyahat sitesi Time Out'un derlediği bu yeni kurallar, Japonya'nın son yıllarda hızlanan turist akınına karşı aldığı önlemlerin bir parçası. Türk pasaportuyla giden biri için anlamı net. Artık birkaç ek kalem var ve bunlardan kaçınmanın yolu önceden bilmekten geçiyor.

Shibuya, dünyanın en yoğun yaya geçidiyle ünlü o semt. Hafta sonu akşamları on binlerce insan aynı kavşaktan geçiyor ve geride kalan çöp belediyenin başını ağrıtıyordu. Çözüm sert oldu. Sokağa çöp atan, sigara izmaritini yere bırakan ya da içtiklerini kaldırıma döken kişiye 2.000 yenlik yerinde ceza kesiliyor. Türk lirasıyla 574 lira civarı bir tutar.

Belediye sahaya 50 görevli çıkardı. Bu kişiler kuralı çiğneyeni anında durdurup parayı orada tahsil ediyor. Ödemeyi nakit yapabiliyorsunuz ama kartla ya da QR kodla da yapılabiliyor. Yani "üstümde yen yoktu" mazereti pek işe yaramıyor.

İşin turist için asıl can sıkıcı tarafı başka. Japonya'da sokakta çöp kutusu bulmak neredeyse imkânsız. Alıştığımız gibi her köşede bir kova yok. İnsanlar çöpünü çantasında taşıyıp eve ya da otele götürüyor. Dolayısıyla elinizdeki kâğıt bardağı atacak yer ararken farkında olmadan o 2.000 yenlik cezaya doğru yürüyebilirsiniz.

İkinci düzenleme sadece kural ihlal edeni değil herkesi kapsıyor. Japonya'dan ayrılan her ziyaretçinin ödediği bir çıkış vergisi var. Halk arasında "Sayonara vergisi" deniyor. Şu an 1.000 yen olan bu tutar 1 Temmuz 2026'dan itibaren 3.000 yene çıkıyor. Türk lirasıyla 860 lira dolayında bir rakamdan söz ediyoruz.

Vergi, ülkeyi nasıl terk ettiğinizden bağımsız. Uçakla da çıksanız, gemiyle de çıksanız ödüyorsunuz. Genelde uçak biletinin içine gizlenmiş şekilde geliyor ve ayrıca bir gişeye uğramanız gerekmiyor. Çoğu yolcu zaten bu kalemi ayrı bir ödeme olarak fark etmiyor çünkü bilete dahil çıkıyor.

Japonya bu paranın nereye gideceğini de açıkladı. Havalimanlarındaki giriş-çıkış teknolojisi, tarihi alanların bakımı ve aşırı turizmin yarattığı baskıyı hafifletecek önlemler için kullanılacak. Tarihin yaz tatilinin tam ortasına denk gelmesi tesadüf değil çünkü en kalabalık dönemde devreye giriyor.

Çöp meselesi kulağa zor geliyor ama çözümü gündelik bir alışkanlıkta saklı. Yanınızda küçük bir poşet ya da bez torba taşımak yeterli. Japonlar tam da bunu yapıyor. Yanlarında çöpünü biriktirip uygun bir yere, çoğu zaman bir mağaza ya da istasyon içindeki kutuya atıyor. Birkaç saat çöp taşımak ilk başta tuhaf gelse de oranın temposu bu.

Çıkış vergisi tarafında yapacak pek bir şey yok çünkü zaten bilete dahil geliyor. Ama bütçe çıkarırken bu kalemi hesaba katmakta fayda var. Dört kişilik bir aile için sadece çıkış vergisi 12.000 yene, yani 3.000 lirayı aşan bir tutara ulaşıyor. Uçak bileti fiyatına bakarken bunu da görünmez bir ek olarak aklınızda tutun.

Shibuya'daki ceza ve artan vergi, Japonya'nın tek başına attığı adımlar da değil. Kyoto'da turistlerin belirli sokaklara girişi kısıtlandı ve bazı fotoğraf noktalarına bariyer kondu.