Emekli büyükelçi Halil Akıncı Ermenistan seçimleri sonrası Cumhuriyet’e konuştu: ‘Sınırları açalım, işbirliği başlasın’

Ermenistan, önceki gün sandık başına gitti. Türkiye ile iyi ilişkileri olan ve Rusya’ya karşı Batı ittifakına yakın duran Başbakan Nikol Paşinyan, seçimi kazandı. Paşinyan’ın Sivil Sözleşme Partisi, yüzde 59 katılımın olduğu seçimde, yüzde 50 oy aldı. 2021’deki seçimde katılım oranı yüzde 49, Sivil Sözleşme’nin oy oranı ise yüzde 54’tü.

Resmi olmayan sonuçlara göre Sivil Sözleşme, 107 koltuklu parlamentoda 64 milletvekili sayısına ulaştı. Seçimden önce ise 71 milletvekili vardı. 64 vekil, tek başına iktidar için yeterli olsa da, anayasa değişikliği için yeterli değil. Anayasa değişikliği referandumu için, Ulusal Meclis’in en az 3’te 2’si, yani 72 milletvekili gerekiyor.

Anayasa değişikliği, Türkiye ile Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi ve sınır kapıları açısından önemli. Azerbaycan, Ermenistan ile barış anlaşması imzalamak için, Ermenistan anayasasındaki Bağımsızlık Bildirgesi’ne atfın kaldırılmasını istiyor. Bu bildirgede Karabağ’a ilişkin toprak iddiası bulunuyor. Türkiye de Ermenistan ile sınır kapılarının açılması için, Azerbaycan’la Ermenistan’ın barış anlaşması imzalamasını şart koşuyor. Bu meclis aritmetiğine göre diğer partilerden destek olmadıkça, Paşinyan’ın vadettiği anayasa değişikliği mümkün gözükmüyor.

Türk Devletleri Teşkilatı Kurucu Genel Sekreteri emekli büyükelçi Halil Akıncı, seçim sonrası ortaya çıkan tabloyu Cumhuriyet’e değerlendirdi. Akıncı, “Anayasa değişikliği mevcut durumda mümkün değil. Ama bu, gelecekte mümkün olmayacağı anlamına gelmiyor. Paşinyan, bugüne kadar, daha önceki Ermeni yöneticilerin yapamadığı cesur hamleleri yaptı. Ermeni diasporasını karşısına aldı, toprak talebi olmadığını gösteren rozet taşıdı, pasaport damgasından Ağrı Dağı’nı çıkardı. Türkiye’nin de bu noktada Paşinyan’a alan tanıması gerekir” sözlerini kullandı. Anayasa değişikliğinin muhalefet parti milletvekillerinin vereceği destekle mümkün olduğunu, bunun da muhalif halkın teşviğiyle gerçekleşebileceğini belirten Akıncı, “Paşinyan’ın bu halk kesimini ikna edebilmesi için eline somut bir şey vermek lazım. Hemen, şu anda yapılabilecek, fazla gayret gerektirmeyen bir şey var. Açın sınırları, sınır aşan işbirliği başlasın” dedi.

Akıncı, Dışişleri Bakanı Fidan’ın Kasım 2025’te kullandığı, “Biz ilişkileri şu an itibariyle normalleştirirsek, Ermenistan'ın elinden Azerbaycan'la barış anlaşmasını imzalaması için gerekli olan en büyük nedeni almış olacağız” sözlerinin anımsatılması üzerine, “Sen Paşinyan’ın eline hiçbir şey vermiyorsun, elini kolunu bağlıyorsun. Sonra da, ‘Halkını ikna et, anayasayı değiştir’ diyorsun. Bizim de bir şey yapmanız gerekmiyor mu” sözlerini sarf etti. Akıncı, ayrıca, “Zengezur Koridoru ABD’nin himayesinde ortaya çıktı, Trump’ın adı verildi. Bu koridorda birtakım pürüzler var ama diyelim ki bu pürüzler yarın aşıldı. Şimdi sınırı açmazsanız, bu koridor Avrupa’ya nereden gidecek? Havadan mı gidecek?” diye sordu.

Ermenistan seçimleri, Paşinyan’ın Batı yanlısı tutumunu da halkın onayına sunmuş oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, seçimden önce, “Ukrayna’da bugün yaşananlar, Ukrayna’nın Avrupa’ya yakınlaşmasıyla başladı” diyerek net bir mesaj vermişti. Seçim sonuçlarını bu perspektiften değerlendiren Akıncı, “Paşinyan, radikal bir değişiklik teklif ediyor. Bu seçim sonuçlarıyla Rusya’yla bağları kopmaz, fakat Rusya’nın kayıtsız şartsız bendesi (hizmetkârı) de olmaz. Rusya’nın maden suyu gibi çeşitli ürünlere ambargolarına karşı bu ticaretler Gürcistan ile, Türkiye ile ve buradan Avrupa ile sürebilir. Doğalgazı ise Azerbaycan’dan alabilirler” dedi. Akıncı, Rusya’nın da Ermenistan’ı kendinden tamamen uzaklaştırmak istemeyeceğini belirterek, “Rusya’nın orada emperyal bir mirası var. Ermenistan bağımsız olsa dahi, nüfuz altında olması lazım. Ayrıca Ermenistan, Azerbaycan’a karşı her zaman için bir denge unsurudur. Putin bunları stratejik düşünür” değerlendirmesini yaptı.