Garantörlük anlaşmasına aykırı... Kıbrıs’a daimî Fransız üssü için imzalar atıldı

TÜRKİYE’ye karşı İsrail başta olmak üzere üslerini birçok ülkeye açan Kıbrıs Rum yönetimi, Fransa ile Fransız ordusunun Güney Kıbrıs’a daimî olarak yerleşmesine olanak veren Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi’ni (SOFA) imzaladı. Rum yönetimi ‘insani amaçlar’ diye savunsa da anlaşma, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında 1960 yılında imzalanan garantörlük anlaşmasına aykırı.

Anlaşmayı AB’nin gayri resmi savunma bakanları zirvesi nedeniyle Güney Kıbrıs’ta bulunan Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanı Catherine Vautrin ile Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas imzaladı. Rum lider Nikos Hristodulidis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, stratejik işbirliği anlaşması çerçevesinde SOFA anlaşması imzalayacaklarını 2 ay önce ilan etmişti. Fransa’nın mart ayından bu yana bir hava savunma birliği, Ada’da bulunuyor. Birlik, bir İran kamikaze dronunun Rum yönetimindeki İngiliz hava üssü pistine isabet etmesinin ardından bölgeye gitmişti.

Ortadoğu’da özellikle eski sömürge toprakları Suriye ve Lübnan’da yeniden etkili olmayı amaçlayan Fransa, uzun süredir bölgede daimî askeri varlık bulundurma arzusunda. Paris yönetimi, Rumların, Mari kasabasındaki askeri limanı ile Baf kentindeki Andreas Papandreu askeri üssünü kullanmayı istiyor. Rum yönetimi de Türkiye’ye karşı cephe oluşturmak amacıyla Batı ülkelerine topraklarını açıyor. Fransa, Rum topraklarına üslenmesinin yanı sıra Rum ordusunu da silahlandırıyor. Eski Sovyet silahları kullanan Rum ordusu, modernizasyon kapsamında Fransa’dan savaş helikopterleri ve hava savunma sistemleri satın aldı.

Bu arada Fransa ile GKRY arasında imzalanan askeri işbirliği anlaşmasına tepki gösteren KKTC Başbakanı Ünal Üstel yaptığı açıklamada SOFA Sözleşmesi’nin yalnızca Kıbrıs Türk halkının değil, uzun vadede Kıbrıslı Rumların güvenliği açısından da risk oluşturduğunu belirtti.

BİLGİ NOTU: SOFA anlaşması ev sahibi ülke ile asker bulundurmak isteyen ülke arasında imzalanan, askerlerin yetkileri, yükümlülükleri, ayrıcalıkları ile tabi olacakları hukuk sistemini belirleyemeye yönelik bir anlaşma. Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi genellikle NATO ile asker bulundurduğu ülkelerle arasında imzalanıyor.