Hürmüz’ün 100 günü... Tahran’ın kozu dünyanın zafiyeti

Yüzlerce geminin bel bağladığı sorunsuz deniz trafiği , bölgede tansiyonun sık sık yüksek seyretmesi nedeniyle tarihi seviyelere geriledi.

Verilere göre Boğaz’dan 28 Şubat’tan bu yana yalnızca 988 ticari gemi geçiş yaptı. Kriz öncesinde günlük ortalama 130’dan fazla geminin kullandığı Boğaz’da, günlük geçiş sayısı ortalama 10’a kadar düştü. Son 101 günde kaydedilen toplam gemi trafiği, normal şartlarda boğazın yaklaşık bir haftalık hareketliliğine denk geldi.

Hürmüz’deki yeni düzende gemiler için en güvenli yöntem İran ’la anlaşmak oldu. İranlı yetkililer sık sık ‘güvenli geçiş’ için yalnızca ‘hizmet bedeli’ talep ettiklerini savunurken, İran’ın kara sularında gemiler için oluşturduğu rota pek çok gemi için yeni güzergâh oldu. Gemilerin bir kısmı ise risklere rağmen Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenen rotayı kullanmaya devam etti. İran Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Muhsin Zengene, yaptığı açıklamada gemilerden ortalama 2 milyon dolar ücret aldıklarını belirtti.

Uzmanlara göre asıl soru ise Boğaz’daki trafiğin ne zaman normale döneceğinden çok, ülkelerin benzer bir krizin tekrar yaşanması ihtimaline karşı nasıl hazırlık yapacağı. Wall Street Journal’a göre uzmanlar yeni boru hatları, alternatif ihracat koridorları, daha büyük stratejik enerji rezervleri ve yenilenebilir enerji yatırımlarının önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanabileceğini belirtti. Ancak bu dönüşüm milyarlarca dolarlık yatırım ve yıllar sürecek planlama gerektiriyor.