285 yıllık Yalıköy çeşmesinin restorasyonu tepki topladı: Tarihe şiddet!

Beykoz Yalıköy’deki 300 yıllık İshak Ağa Çeşmesi’nin restorasyon sonrası görüntüsü gündem oldu. Tarihi silindir gövdenin yerini yeni dikdörtgen mermer bir yapının alması tartışmalara neden oldu.

Kitabenin akıbetine yönelik iddialar üzerine açıklamada bulunan Vakıflar Genel Müdürlüğü, uygulamanın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından yapıldığını duyurdu. Öte yandan İBB’den, izinsiz müdahaleyi tespit ettikleri, tutanak tuttukları ve korumaya aldıklarına ilişkin açıklama geldi.

1746-1747 yıllarında İstanbul Gümrük Emini İshak Ağa tarafından yenilenen çeşme, Beykoz’daki önemli tarihi miraslardan biri olarak bilinmekte. “Su sarayı” olarak anılır. 8 mermer sütun, 6 sivri kemer ve geniş bir saçaktan oluşan klasik bir dönem yapısı... Restoratörler ve uzman mimar Korhan Gümüş gazetemize açıklamalarda bulundu. Gümüş şu ifadeleri kullandı:

“Bu trajikomik olay kamunun koruma konusunda nasıl bir halde olduğunu gösteriyor. Zaten yakın tarihe kadar yerinde duran ve herkesin gözünün önünde duran bu 3 asırlık çeşme ‘yerinden çalınmamış’ da olsa, aynı şekilde korunmuş olması gereken tarihi bağlamı da fotoğraflarda görüldüğü gibi uyduruktan bir şekilde yeniden inşa edilmiş. Dikkat ederseniz yerine koyulan o karikatür gibi olan “mermer şey” bu olan bitene son noktayı koymuşa benziyor. Bunu kim yaptıysa anlaşılan kendisi de bir tarih icat etmek istemiş. Hani diyorlar ya “Ecdat eserlerine sahip çıkıyoruz”, işte sahiplenmek böyle oluyor demek ki. Bu şekilde tarih icat etmeyi sahiplenmek olarak adlandırıyorlar. Bu olan biteni eleştirmek, hata yapmışlar falan demek artık zannedersem mümkün değil. Daha büyük bir felaketle karşı karşıyayız. Kendi tarihini, geçmişini dışlayan, ötekileştiren kendi kendisine ayrımcılık yapan bir şiddetle karşı karşıyayız. Buna olsa olsa intihar etmek denir.”