Avrupa’dan yeni üyelere vetosuz Birlik formülü

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası genişleme politikasını yeniden hızlandıran Brüksel, Batı Balkanlar’daki Rusya ve Çin etkisinden endişeli. Bu nedenle AB içinde, yeni üyelerin karar alma süreçlerini kilitlemesini önleyecek “güvenlik mekanizmaları” tartışılıyor. İngiliz The Guardian’ın haberine göre Avrupa Komisyonu Karadağ, Moldova ve Batı Balkan ülkelerinden aday ülkelerin, Birlik’e katıldıklarında dış politika ya da vergi gibi oybirliği gerektiren konularda otomatik veto hakkı elde etmesini engelleyecek bir plan üzerinde çalışıyor.

Bu yaklaşımın arkasında, Viktor Orban liderliğindeki Macaristan hükümetinin birçok kritik AB kararını veto etmesi deneyimi bulunuyor. Geçici veto yasağının 2028’e kadar Birlik’e katılımı hedefleyen Karadağ’ın katılım anlaşmasına işlenebileceği, bunun diğer aday ülkeler için emsal oluşturabileceği belirtiliyor. Ancak uygulamanın hukuki açıdan tartışmalı olduğu, “ikinci sınıf üye” görüntüsü oluşmasını engellemek amacıyla yalnızca geçici bir süre için devreye alınabileceği ifade ediliyor. Almanya, Birlik’in mevcut karar alma mekanizmalarıyla yönetilemeyeceğini savunarak veto mekanizmasının kaldırılmasını öngören iç reform çağrıları yapsa da AB yönetimi kapsamlı kurumsal reformlardaki uzlaşma sürecinin genişlemeyi geciktirme ihtimalinden dolayı bu yaklaşıma mesafeli.