T-rex'in kendisi bu kadar büyükken kolları niye küçüktü?

Kaynak, FOTOKITA via Getty Images

Yeni bir araştırma, Tyrannosaurus rex (T-rex) ve diğer bazı iki ayaklı dinozorların boyutlarına göre neden bu kadar küçük kollara sahip olduklarını aydınlattı.

T-rex'in de aralarında bulunduğu Teropodlar, çoğunlukla etobur, iki ayaklı dinozorlardan oluşan bir gruptu.

İngiltere'deki University College London'dan (UCL) doktora öğrencisi ve araştırmanın baş yazarı Charlie Roger Scherer'e göre muazzam boyutlarına rağmen bu tür dinozorların bazılarının "inanılmaz derecede küçük kolları" vardı.

Mesela T-rex yaklaşık 12 veya 13 metre uzunluğunda olmasına rağmen kolları bir metre kadardı.

Bu kadar küçük kolların amacını açıklayan bir dizi teori var.

Bunlardan biri çiftleşmede veya T-rex'in yerden kalkmasına yardımcı olmada rol oynadıkları yönünde.

Kaynak, Roger Harris/SPL via Getty Images

İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi ve UCL'de yapılan yeni bir çalışma avlanmada işe yaramaması yüzünden evrim sürecinde uzun kolların yerini daha büyük ve daha güçlü kafalar ve çenelerin almış olabileceğini söylüyor.

Cambridge Üniversitesi'nden araştırmanın ortak yazarı Dr. Elizabeth Steell, BBC'nin Today radyo programına yaptığı açıklamada "Herkes T- rex gibi büyük etobur dinozorların neden küçük kollara sahip olduğunu merak ediyor" dedi.

Ekip araştırma için 82 teropod türünü inceledi.

Ayrıca kemiklerin nasıl bir araya geldiği gibi unsurlara dayanarak kafatasının ne kadar güçlü olduğunu ölçmenin bir yolunu da buldular.

Steell "Kafatası ve vücut büyüklüğü arasındaki oranlara ve ayrıca ön uzuv uzunluğunun kafatası ve vücut büyüklüğüne oranına baktık" dedi.

Ekip, ön uzuvların kısalmasının, vücutlarından ziyade kafataslarının büyüklüğü ve güçlü çenelerin gelişimiyle ilişkili olduğunu buldu.

Bu da daha küçük kolların sadece genel anlamda vücutların büyümesinin bir ürünü olmadığını gösteriyor.

Aslında, Madagaskar'da yaşamış yiyecek zincirinin en üzerindeki Majungasaurus gibi bazı dinozorların da küçük kolları vardı ama çok büyük değillerdi. Bununla birlikte kafaları güçlüydü.

Scherer "Bu uyum genellikle devasa avların bulunduğu bölgelerde meydana geldi" diyerek değişimin avlanma teknikleriyle ilgili olabileceğini vurguladı.

Kaynak, Kostyantyn Ivanyshen/Stocktrek Images via Getty Images

Teropodların yediklerinin bir kısmı, uzun boyunlu, uzun kuyruklu, devasa sauropodlar gibi otoburlardan oluşuyordu.

Araştırmacılar, kafatası sağlamlığındaki artışın, bu otçulların boyutundaki artıştan kaynaklanmış olabileceğini düşünüyorladı. Çünkü bu, teropodların "evrimsel silahlanma yarışını" kazanmak için pençelerini değil, çenelerini güçlendirmeleri gerektiği anlamına geliyordu.

Scherer "30 metrelik bir sauropodu pençelerinizle çekmeye ve yakalamaya çalışmak ideal değil. Çenelerle saldırmak ve tutunmak daha etkili olmuştur" diyor.

"Saldırı yöntemi olarak kafa, kolların yerini aldı. Bu, 'kullan ya da kaybet' durumu. Kollar artık işe yaramaz ve zamanla küçülür."

Kaynak, Kevork Djansezian/Getty Images

Scherer, çalışmanın yalnızca kafatası sağlamlığı ile ön uzuv uzunluğu arasında bir bağlantı kurabildiğini, birinin diğerine niye yol açtığını kanıtlayamadığını kabul ediyor.

Ancak daha güçlü kafataslarının daha kısa ön uzuvlardan önce gelmesinin "çok muhtemel" olduğunu söylüyor.

"Tersinin gerçekleşmesi ve bu yırtıcıların yedek bir mekanizma olmadan saldırı mekanizmalarından vazgeçmeleri evrimsel açıdan mantıklı olmazdı" diyor.

Ekip, farklı teropod gruplarının ön uzuvlarını farklı şekillerde kısalttığını buldu.

Bazılarının özellikle kısalmış elleri ve dirsekleri varken, diğerlerinin uzuv boyunca daha eşit bir şekilde kısaltıldığı görüldü. Bu, farklı grupların paralel evrimsel yollarda aynı sonucu elde etmiş olabileceğini akla getiriyor.

Steell, "Birçok insanın şüphelendiği şeyi doğruladık, yani büyük bir kafatasınız varsa, kollarınıza o kadar ihtiyacınız yok" diyor.

Benzer tekniklerin diğer hayvanlarda da kafatası sağlamlığını ölçmek için uygulanmasının faydalı olabileceğini de ekliyor.

"Bunu kuşlara uygulamak gerçekten ilginç olacak, çünkü kuşlar da teropod dinozorlar ve günümüzde hala varlıklarını sürdürüyorlar."

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.