İstifa baskısı altındaki İngiltere Başbakanı Starmer: 'Liderlik yarışı bizi kaosa sürükler'

Kaynak, İngiltere Parlamentosu /PA

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İngiltere'de yerel seçimlerde önemli kayıplar yaşayan iktidardaki İşçi Partisi'nin lideri Başbakan Keir Starmer, parti içinden gelen istifa baskısına karşın görevi bırakmayacağını söylüyor.

13 Mayıs Çarşamba günü parlamentoda İşçi Partili milletvekilleri ile biraraya gelen Başbakan, "Liderlik yarışının bizi kaosa sürüklemesine izin veremeyiz... [Liderlik için] meydan okunmasının sonu yüzde 100 bu olur" dedi.

İşçi Partili 80 milletvekili Başbakan'a istifa çağrısında bulunmuştu.

Partinin Avam Kamarası'nda 403 milletvekili bulunuyor.

Dört bakan yardımcısı da Starmer'a görevinden ayrılmak için bir takvim belirlemesi çağrısında bulunarak istifa etmişti.

Kabinedeki yeniden yapılanmada, Kıbrıs kökenli İşçi Partisi vekili Nesil Çalışkan da bir bakan yardımcılığı görevine atandı.

Parti içinde seçim sonuçları sonrası başlayan krizde henüz Starmer'ın karşısına bir aday çıkmış değil.

Ancak müttefikleri, sağlık Bakanı Wes Streeting'in Başbakan Starmer'a karşı adaylığını ortaya koyabileceğini belirtiliyor.

Bunun gerçekleşmesi için, Streeting'in 81 milletvekilinin yazılı desteğini alması gerek.

İşçi Partili 110 milletvekili ise Starmer'a destek olacak şekilde 12 Mayıs'ta ortak açıklama yaptı.

Seçim sonucunun yıkıcı olduğuna işaret eden açıklamada, "Bu, bir liderlik yarışması başlatmanın zamanı değil" vurgusu yapıldı.

İşçi Partisi'nde bir lidere karşı aday çıkarma süreci, 81 milletvekilinin başka bir adaya yazılı desteğini gerektiriyor.

Başbakanın istifasını isteyen 80'den fazla milletvekili olmasına rağmen, şu anda belirli bir rakibe yönelik birleşik bir destek bulunmuyor.

Başbakanlığının en kritik günlerinden birinde 12 Mayıs'ta kabine toplantısına başkanlık eden Starmer da buna atıfla, "İşçi Partisi'nde lideri görevden almak için bir süreç işler ve bu süreç henüz başlatılmadı" dedi.

Kabinedeki bazı bakanlar da başbakanı açıkça destekledi.

Bu isimlerin başında gelen Başbakan Yardımcısı David Lammy, liderlik yarışı başlatacak şekilde hiçbir ismin öne çıkmadığına işaret etti.

İşçi Partisi, İngiltere'de 7 Mayıs'taki yerel seçimde yaklaşık 1.500 belediye meclis üyesi koltuğunu kaybetti.

Buna karşı göç karşıtı Reform Partisi (Reform UK), İşçi Partisi'nin kalelerinde büyük kazanımlar elde etti.

Parti Galler'deki parlamento seçimlerinde de yaklaşık 100 yıl sonra ilk kez kaybederek tarihi bir yenilgi yaşadı.

Kabinede İçişleri Bakanı Shabana Mahmood da Starmer'a görevi bırakma çağrısı yapanlar arasında yer alıyor.

İstifa çağrısı yapan İşçi Partili milletvekillerinden Jonathan Hinder, "Hiçbir başbakan bunu sürdüremez. Gerçekçi olmanın zamanı geldi, o gidiyor" ifadelerini kullandı.

BBC'ye konuşan Hinder, "İşçi Partisi için yeni bir lidere ihtiyacımız var ve en önemlisi, ülkemizin yeni bir lidere ihtiyacı var" dedi.

Başbakan Starmer, 11 Mayıs'ta, artan siyasi baskıyı azaltmak amacıyla yaptığı konuşmada, hükümetinin hatalar yaptığını kabul etti.

İngiltere'nin ve siyasetin durumuna dair hayal kırıklığına uğrayanların farkında olduğunu ifade eden Starmer şöyle devam etti:

"Benden şüphe duyanlar olduğunu biliyorum ve bu şüphelerin doğru olmadığını da kanıtlamam gerektiğini biliyorum ve bunu yapacağım."

Starmer, Avrupa ile bağları yeniden kurmayı da vadetti.

Kaynak, Ben Montgomery/Getty Images

İktidar partisinde olası bir liderlik yarışı için Starmer'ın görevini bırakacağını açıklaması veya İşçi Partisi milletvekillerinin bir aday göstermesi gerekiyor.

İşçi Partisi içinde Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın adını dile getirenler bulunuyor.

Ancak Burnham milletvekili değil.

Mevcut lideri görevden almak isteyen bir adayın, İşçi Partisi milletvekillerinin en az %20'sinin yazılı desteğine sahip olması bekleniyor.

Olası bir başbakan adayının da milletvekili olması zorunluluğu bulunuyor.

İngiltere son dört yılda dört başbakan değiştirdi.

İşçi Partisi, Starmer liderliğinde Temmuz 2024'te parlamentoda büyük bir çoğunlukla iktidara geldi.

Görevdeki iki yılda Starmer hükümeti, vadedilen ekonomik büyümeyi sağlamakta, kamu hizmetlerini iyileştirmekte, sosyal refah sistemini reforme etmekte ve hayat pahalılığını düşürmekte zorlandı.