Sağlık Bakanlığı’ndan sağlıksız kamu spotu: ‘Eğitimsiz elin yapacağı kalp masajı, kalbi durmamış bir hastayı öldürebilir’

sağlık Bakanlığı’nın ilk yardım adı altında başlattığı “Ara, Bas, Şok” uygulaması tepkilere neden oldu. Bakanlığa bağlı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü geçen yılın sonunda ani kalp durmalarına müdahele etmek için Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) kullanımını anlatan bir kamu spotu yayımladı. Sağlık Bakanlığı ise geçen ay Kalp Sağlığı Haftasında aynı cihazın kullanımına ilişkin bir paylaşımda bulundu. Paylaşıma, “OED 3 basit adımda kullanılır: ARA: 112’yi ara. BAS: Kalp masajına başla. ŞOK: Cihaz uygun ritimde şok uygular” notu düşüldü.

Cihazın kullanımına ilişkin yapılan paylaşımlara Genel Sağlık-İş Sendikası'ndan, “Tıp biliminin temel ilkesi ‘önce zarar verme’dir. Vatandaşı yanlış müdahaleye iten ve insan hayatını tehlikeye atan bu paylaşımlar derhal kaldırılmalıdır”

tepkisi geldi. “Ara, Bas, Şok” uygulamasının ilkyardım uygulama basamaklarıyla çeliştiğini belirten sendikadadan yapılan açıklamada, “Her yurttaşın; yere yığılan ve bilincini kaybeden kişiyi için 112’yi aramasının ardından, hastanın göğsünün ortasına sert bir şekilde dakikada 100-110 bası uygulaması ve OED cihazını hastaya bağlayarak cihazın kullanımından korkulmaması gerektiği ifade edilmektedir. Dünyada birçok ülkede kullanılmaya başlayan ve ülkemizde de yakın zamanda yönetmeliği Resmî Gazetede yayımlanarak Sağlık Bakanlığı'nın takip ve kontrolünde, yurttaşlarımızın yoğun ve kitleler halinde olduğu yerlerde bulundurulmaya başlanan Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı (OED) kalp durması gibi hayati durumlarda, erken müdahale şansı vererek hastanın kalbinin yeniden çalışmasına yardım etmektedir” ifadelerine yer verildi.

Konuya ilişkin Cumhuriyet’e konuşan Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, “Kamu spotunda anlatılan basamaklar bilimsel ilkyardım ve OED cihazı kullanımı basamaklarının aksi yönlendirmeler yapmakta ve yanlış, eksik bilgiler içermektedir. Kaldı ki; ilkyardım eğitimi almayan herhangi bir yurttaşımızın videoda ifade edildiği gibi yere yığılan bir hastanın kalbinin durduğunu ya da durmadığını anlaması mümkün değil ve abesle iştigaldir. Bu durumu netleştirmeden yapılacak göğüs basılarının ölümcül sonuçları olabilir. Vatandaşa yapılan bu ‘korkunç’ yönlendirme hayati risk taşımakla beraber bu uygulamayı yapan vatandaşa çok ciddi cezai sorumluluk yüklemektedir. Sağlık Bakanlığı'na soruyoruz: Bu kamu spotu kimlerin kontrolünden geçmiştir? Genel Sağlık-İş olarak; sağlık meslek profesyonelleri ve ilkyardım bilgisi olmayan yurttaşlarımızın yere yığılan her hastaya müdahalede bulunarak, insan hayatını tehlikeye atmasına neden olabilecek bu kamu spotunun bir an önce yayından kaldırılmasını talep ediyoruz. Bu kapsamda Sendikamız tarafından; Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurularak, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca "Yaşam Hakkı ve Genel Sağlığın Korunması" gerekçesiyle söz konusu videolara erişimin engellenmesi talep edilmiş ve Sağlık Bakanlığı’na yapılan idari başvuru ile kamu spotunun tüm TV kanallarından ve mecralardan ivedilikle kaldırılması ihtar edilmiştir. Çünkü Bakanlık, bu spotla vatandaşı suç işlemeye ve ölüme sebebiyet vermeye teşvik etmektedir. Eğitimsiz bir elin yapacağı kalp masajı, kalbi durmamış bir hastayı öldürebilir” dedi.