İran savaşı havacılığı vurdu: Uçak biletleri fırladı, milyonlarca koltuk iptal edildi

İran ile ABD arasında devam eden kriz ve Hürmüz Boğazı ’ndaki gerilim, küresel hava taşımacılığını ağır şekilde etkilemeye başladı. Savaş nedeniyle petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, jet yakıtı maliyetlerini son aylarda yüzde 80’den fazla artırdı. Bunun sonucunda birçok havayolu şirketi uçuş sayılarını azaltırken, bilet fiyatlarını da yukarı çekti.

Havacılık veri şirketi Cirium’a göre, 1 Haziran – 30 Eylül döneminde dünya genelinde toplam 9.3 milyon uçak koltuğu sistemden çıkarıldı. Kesintiler özellikle ABD , Çin , Japonya , Avustralya ve Avrupa pazarlarında yoğunlaştı.

En büyük darbe ise Orta Doğu ’da yaşandı. İran saldırıları sonrası Dubai ve Doha gibi merkezlerde hava sahalarının kapanması nedeniyle bölgedeki havayolları büyük kapasite azaltımına gitti.

Savaşın ardından uluslararası uçuş fiyatları da hızla yükselmeye başladı. Seyahat arama platformu Kayak’ın verilerine göre, ABD çıkışlı uluslararası uçuşların ortalama fiyatı Nisan ayının son haftasında 1.101 dolara ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 daha yüksek.

ABD iç hat biletlerinde ise artış daha da sert oldu. İç hat uçuş fiyatları yıllık bazda yüzde 24 yükseldi.

Norveç merkezli havacılık danışmanlık şirketi Winair AS ’in kurucusu Hans Jorgen Elnaes , Avrupa ile Asya arasındaki bazı rotalarda fiyatların 5 katına kadar çıktığını söyledi.

Belirsizlik ve fiyat artışları nedeniyle birçok yolcu seyahat planlarını erkene çekmeye başladı. Atmosphere Research Group Başkanı Henry Harteveldt , mart ayında yaptığı araştırmada yolcuların yüzde 11 ’inin, ileride fiyatların daha da yükselmesinden korktuğu için normalden daha erken rezervasyon yaptığını belirtti.

Malezya ’da yaşayan Theodore isimli emekli bir girişimci de ailesiyle Güney Kore ve Japonya ’ya yapacağı seyahat için bu yıl normalden çok daha erken rezervasyon yaptığını anlattı. Theodore, düşük maliyetli havayolları yerine Korean Air ve Malaysia Airlines gibi tam hizmet veren şirketleri tercih ettiğini söyledi.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh , Avrupa ve Asya’nın önümüzdeki haftalarda jet yakıtı sıkıntısıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Seyahat ve pazarlama şirketi Check-in Asia ’nın direktörü Gary Bowerman ise savaşın enerji altyapısında uzun vadeli hasar yarattığını belirterek, küresel havacılık sektörünü “zor birkaç ayın” beklediğini söyledi.

Uzmanlara göre çatışmalar sona erse bile jet yakıtı fiyatlarının eski seviyelere dönmesi aylar, hatta bir yılı bulabilir. Havayolu şirketlerinin ise fiyatları savaş öncesi seviyelere çekmeye sıcak bakmadığı belirtiliyor.